Dhamma

မ်က္စိေဝဒနာရွင္မ်ား အဓိ႒ာန္ျပဳ လႉဒါန္းမႈမ်ားျပားေနေသာ ထူးျခားလွတဲ့ “ဆုေတာင္းျပည့္ ေ႐ႊမ်က္မွန္ ဗုဒၶ႐ုပ္ပြားေတာ္ျမတ္ႀကီး” ျဖစ္ေပၚလာပုံ သမိုင္

[Zawgyi]

မ်က္စိဝေဒနာရွင္မ်ား အဓိဋ္ဌာန်ျပု လှူဒါန်းမှုမ်ားျပားေနေသာ ထူးျခားလွတဲ့

“ဆုတောင်းျပည့် ရွှေမ်က္မွန် ဗုဒ္ဓရုပ္ပြားတော်ျမတ်ကြီး” ျဖစ်ပေါ်လာပုံ သမိုင်း

ရွှေမ်က္မွန္ဗုဒ္ဓရုပ္ပြားတော်ျမတ်ကြီးသည် ပဲခူးတိုင်း(အေနာက္ပိုင်း)၊ ေရွှေတာင်မြို့တြင်

ကိန်းဝပ္စံပယ္လ်က်ရွိသော သမိုင်းဝင် တန္ခိုးကြီးဘုရားမ်ားတြင် တစ္ဆူအပါအဝင် ျဖစ္ပါသည်။

ျပည်ထောင္စုျမန္မာနိုင်ငံတြင် ရွှေမ်က္မွန် တပ္ဆင် ပူဇ္ထောားသောတစ္ဆူတည်းသော ဗုဒ္ဓရုပ္ပြားတော်ျမတ်ကြီး ျဖစ္ပါသည်။

ရွှေမ်က္မွန္ဘုရားကြီးထံတြင် ရိုေသေလးျမတ္စြာ အဓိဋ္ဌာန်ဆောက္တည် ကြည်ညိုပါက

ရာထူးအာဏာ ဘုန်းတန္ခိုး ထြန်းတောက် ျပည့်ဖြိုးအောင်ျမင်ျခင်း၊ ကောင္ကိုးရရျွိခင်းနွင့်

လိုအင္ဆန္ဒ ျပည့္စုံျခင်းမ်ား ဒိဋ္ဌဓမ္မ တြေ့ကြုံခံစားရသည်ဟု သိရွိရပါသည်။အထူးသျဖင့် မ်က္စိဝေဒနာရွင္မ်ား၊

မ်က္စိအလင်း ကြယ်ပေ်ာက်သြားသူမ်ားသည် ဘုရားကြီး၏ ရွေ့တော်မွောက္တြင် အဓိဋ္ဌာန်ပြီး

ရွှေမ်က္မွန် ဂါထာတ္ကောို ရတ္ဖြတ္ပူဇော်ျခင်းျဖင့် မ်က္စိဝေဒနာမ်ား

သက်သာပေ်ာက္ကင်းကြောင်း၊ မ်က္စိအလင်း ျပန္လည်ရရွိကြောင်း သိရွိရပါသည်။

ရွှေမ်က္မွန် ဘုရားကြီး၏ ကြည်ညိုဖြယ်ရာ သမိုင်းအက်ဉ်းခ်ုပ္ကို စာဖတ်သူတို့ ဖတ်ရှု့လေ့လာကာ

ကြည်ညိုသဒ္ဓါပြားနိုင်စေရန် တင်ျပ လိုက်ရပါသည်။ပ်ူခေတ်နွောင်း၊ သေရေခတ္တရာမင်းအဆက္ဆက်

တည်ထောင္ခဲ့သည့် ဒြတ္တေဘာင္မင်းကြီးနွင့် ဗိဿနိုးမိဖုရားနွင့် စန္ဒာဒေဝီမိဖုရားတို့သည်

ဘီစီ(၅)ရာစုအတြင်း ေရွှေတာင်မြို့ အေနာက်တောင်ယြန်းယြန်းရွိ ရွှေနတ်တောင် စေတီတော်ျမတ်ကြီးကို

အသစ္ထပ္မံ ျပုျပင္ပူဇ္ဖောူးမွေ်ာ်ပြီး အျပန္ခရီးတစ်ထောက်အျဖစ် ယခုတည္ကုန်းဟု ခေါ်ဆိုသောအရပ္တြင် ညအိပ်ရပ္နားခဲ့သည်။

ဗိဿနိုးမိဖုရားကြီးသည် ညဉ့်အခါတည်းခိုရပ္နားစဉ် အိပ္မက်ျမင္မက္ခဲ့သည်။ မိမိတို့တည်းခိုသောနေရာ၏

အေနာက်ေျမာက် ယြန်းယြန်း အရပ္တစ်နေရာတြင် ဗုဒ္ဓရုပ္ပြားတ္တောစ္ဆူကို ဖူးမွေ်ာ်ရေကြာင်း

အိပ္မက်ျမင္မက်သည္ကို နံနက္မိုးသောက်သောအခါ ဒြတ္တေဘာင္မင်းကြီးထံ အေကြာင်းစုံလွေ်ာက္ထားရာ

မင်းကြီးလည်း မိဖုရား၊ မှူးမတ်၊ ပရိပ်သတ္နွင့် ယင်းနေရာကို ြကြေရာက်ရွာဖြြေကေလသည်။

ယခု ရွှေမ်က္မွန် ဗုဒ္ဓရုပ္ပြားတော်ျမတ်ကြီး တည္ထားကိုးကြယ္လွ်က်ရွိသောနေရာ ဖေ်ာက္ဆိပ္ကုန်း(ယခု-သိမ္ကုန်း)

သို့ ရောက်သောအခါ ဘုရားရောင်ကြည်တ္ကောဲ့သို့ အေရာင္မိုးစုံဝင်းလက်၍ ကောင်းကင်သို့ ရောင္စဉ္မ်ား

ျဖာတက်သြားသည္ကို မင်း၊ မိဖုရား၊ မှူးမတ္နွင့္ပရိတ်သတ္တို့ ျမင်တြေ့လိုက်ရသျဖင့် မိမိတို့ဘုရားတည်ပြီး

ကုသိုလ်ကောင်းမှုျပုရန်အတြက် နတ်ကောင်းနတ်ျမတ္မ်ားက ျပသျခင်းျဖစ်သည်ဟု ယုံကြည္ကာ

ဤရုပ္ပြားတော်ျမတ်ကြီးကို မဟာသက္ကရာဇ် (၂၅၀)ခုနွစ္တြင် တည္ထားကိုးကြယ္ခဲ့ျခင်း ျဖစ္ပါသည်။

(ထိုစဉ္က ရွှေမ်က္မွန် တပ္ဆင္ထားျခင်း မရွိသေးပါ။)

ဤကဲ့သို့ ဗုဒ္ဓရုပ္ပြားတော်ျမတ်ကြီး တည္ထားပူဇော်ပြီး မကြာသောကာလတြင် ဒြတ္တေဘာင္မင်းတရားကြီး၏

နတ္မ်က္စိအလင်းရောင် ကြယ်သြားရာ ပညာရွိမှူးမတ္မ်ားအား ဗေဒင္ကိန္ခန်းမ်ား တြက္ခ်က်ကြည့်ေစေသာအခါ

မင်းကြီး တည္ထားကိုးကြယ္ခဲ့သော ရုပ္ပြားတော်ျမတ်ကြီးတြင် ရုပ္ပြားတော်ျမတ်ကြီး၏မ်က္လုံးတ္နောွင့်

လိုက္ဖတ်ညီသော မ်က္လုံးတ္ပောုံသဏ္ဍာန္နွင့် တူညီသည့္မွန္တစ္စုံကို ဆက္ကပ္လှူဒါန်းပါက မင်းကြီး၏

နတ္မ်က္စိအလင်းရောင် ျပန္လည်ရရွိနိုင္မည်ျဖစ်ကြောင်း လွေ်ာက္ထားကြသျဖင့် မွန္တစ္စုံကို မွန္တစ္စုံကို

ဗုဒ္ဓရုပ္ပြားတ္တောြင် ဆက္ကပ္လှူဒါန်းရာ မင်းကြီး၏ နတ္မ်က္စိအလင်း ျပန္လည်ရရွိခဲ့လေသည်။

ျမန္မာသက္ကရာဇ် (၁၂၂၇) ခုနွစ္မတိုင္မီ ကုန်းဘောင်ခေတ္ကာလတြင် သာသနာရေးဂိုဏ်းဂဏမ်ား အသင်းကြဲ

ပေါ်ပေါက္လာသျဖင့် သာသနာတော် တည္တံ့ျပန့္ပြားဈေခင်းငွာ ေရွှေတာင်မြို့သားကြီး ဇေယ်နန္ဒမိတ္က

ယင်းဗုဒ္ဒရုပ္ပြားတော်ျမတ်ကြီးအား ျပန္လည်ျပုျပင်၍ ဒြတ္တေဘာင္မင်းကြီး လှူဒါန်းခဲ့သော မွန္တစ္စုံကို ခြုံငုံလ်က်

ရွှေသားအတိရွိသော မ်က္မွန်တော်ကြီးအျဖစ် ျပုျပင္မြန်းမံ တပ္ဆင္ပူဇ္ခောဲ့လေသည်။

ဤရွှေမ်က္မွန် ဗုဒ္ဓရုပ္ပြားတော်ျမတ်ကြီး၏ သမိုင်းအက်ဉ်းခ်ုပ္ကို ဂေါပကအဖြဲ့ (ရွှေမ်က္မွန္ဘုရားကြီး)မွ

ရေးသားျပုစု၍ ဦးဝိုင်းတင် (အတြင်းရေးမှူး၊ ရွှေမ်က္မွန်ဂေါပကအဖြဲ့) မွ ထုတ်ေဝေသာ သမိုင်းဝင်

ဆုတောင်ျပည့် ရွှေမ်က္မွန် ဗုဒ္ဒရုပ္ပြားတော်ျမတ်ကြီး၏ သမိုင်းအက်ဉ်းခ်ုပ္မွ ကူးယူရေးသား ပူဇော်ျခင်းျဖစ္ပါသည်။

ရွှေမ်က္မွန်ွဗုဒ္ဓရုပ္ပြားတော်ျမတ်ကြီး

[Unicode]

မျက်စိဝေဒနာရှင်များ အဓိဋ္ဌာန်ပြု လှူဒါန်းမှုများပြားနေသော ထူးခြားလှတဲ့ “ဆုတောင်းပြည့်

ရွှေမျက်မှန် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်မြတ်ကြီး” ဖြစ်ပေါ်လာပုံ သမိုင်း

ရွှေမျက်မှန်ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်မြတ်ကြီးသည် ပဲခူးတိုင်း(အနောက်ပိုင်း)၊ ရွှေတောင်မြို့တွင်

ကိန်းဝပ်စံပယ်လျက်ရှိသော သမိုင်းဝင် တန်ခိုးကြီးဘုရားများတွင် တစ်ဆူအပါအဝင် ဖြစ်ပါသည်။

ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတွင် ရွှေမျက်မှန် တပ်ဆင် ပူဇော်ထားသောတစ်ဆူတည်းသော ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်မြတ်ကြီး ဖြစ်ပါသည်။

ရွှေမျက်မှန်ဘုရားကြီးထံတွင် ရိုသေလေးမြတ်စွာ အဓိဋ္ဌာန်ဆောက်တည် ကြည်ညိုပါက ရာထူးအာဏာ

ဘုန်းတန်ခိုး ထွန်းတောက် ပြည့်ဖြိုးအောင်မြင်ခြင်း၊ ကောင်ကျိုးရရှိခြင်းနှင့် လိုအင်ဆန္ဒ ပြည့်စုံခြင်းများ

ဒိဋ္ဌဓမ္မ တွေ့ကြုံခံစားရသည်ဟု သိရှိရပါသည်။အထူးသဖြင့် မျက်စိဝေဒနာရှင်များ၊ မျက်စိအလင်း

ကွယ်ပျောက်သွားသူများသည် ဘုရားကြီး၏ ရှေ့တော်မှောက်တွင် အဓိဋ္ဌာန်ပြီး ရွှေမျက်မှန်

ဂါထာတော်ကို ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ခြင်းဖြင့် မျက်စိဝေဒနာများ သက်သာပျောက်ကင်းကြောင်း၊

မျက်စိအလင်း ပြန်လည်ရရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

ရွှေမျက်မှန် ဘုရားကြီး၏ ကြည်ညိုဖွယ်ရာ သမိုင်းအကျဉ်းချုပ်ကို စာဖတ်သူတို့ ဖတ်ရှု့လေ့လာကာ

ကြည်ညိုသဒ္ဓါပွားနိုင်စေရန် တင်ပြ လိုက်ရပါသည်။ပျူခေတ်နှောင်း၊ သရေခေတ္တရာမင်းအဆက်ဆက်

တည်ထောင်ခဲ့သည့် ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီးနှင့် ဗိဿနိုးမိဖုရားနှင့် စန္ဒာဒေဝီမိဖုရားတို့သည်

ဘီစီ(၅)ရာစုအတွင်း ရွှေတောင်မြို့ အနောက်တောင်ယွန်းယွန်းရှိ ရွှေနတ်တောင် စေတီတော်မြတ်ကြီးကို

အသစ်ထပ်မံ ပြုပြင်ပူဇော်ဖူးမျှော်ပြီး အပြန်ခရီးတစ်ထောက်အဖြစ် ယခုတည်ကုန်းဟု ခေါ်ဆိုသောအရပ်တွင် ညအိပ်ရပ်နားခဲ့သည်။

ဗိဿနိုးမိဖုရားကြီးသည် ညဉ့်အခါတည်းခိုရပ်နားစဉ် အိပ်မက်မြင်မက်ခဲ့သည်။ မိမိတို့တည်းခိုသောနေရာ၏

အနောက်မြောက် ယွန်းယွန်း အရပ်တစ်နေရာတွင် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူကို ဖူးမျှော်ရကြောင်း

အိပ်မက်မြင်မက်သည်ကို နံနက်မိုးသောက်သောအခါ ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီးထံ အကြောင်းစုံလျှောက်ထားရာ

မင်းကြီးလည်း မိဖုရား၊ မှူးမတ်၊ ပရိပ်သတ်နှင့် ယင်းနေရာကို ကြွရောက်ရှာဖွေကြလေသည်။

ယခု ရွှေမျက်မှန် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်မြတ်ကြီး တည်ထားကိုးကွယ်လျှက်ရှိသောနေရာ ဖျောက်ဆိပ်ကုန်

ယခု-သိမ်ကုန်း) သို့ ရောက်သောအခါ ဘုရားရောင်ကြည်တော်ကဲ့သို့ အရောင်မျိုးစုံဝင်းလက်၍ ကောင်းကင်သို့

ရောင်စဉ်များ ဖြာတက်သွားသည်ကို မင်း၊ မိဖုရား၊ မှူးမတ်နှင့်ပရိတ်သတ်တို့ မြင်တွေ့လိုက်ရသဖြင့်

မိမိတို့ဘုရားတည်ပြီး ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုရန်အတွက် နတ်ကောင်းနတ်မြတ်များက ပြသခြင်းဖြစ်သည်ဟု

ယုံကြည်ကာ ဤရုပ်ပွားတော်မြတ်ကြီးကို မဟာသက္ကရာဇ် (၂၅၀)ခုနှစ်တွင် တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

(ထိုစဉ်က ရွှေမျက်မှန် တပ်ဆင်ထားခြင်း မရှိသေးပါ။)

ဤကဲ့သို့ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်မြတ်ကြီး တည်ထားပူဇော်ပြီး မကြာသောကာလတွင် ဒွတ္တဘောင်မင်းတရားကြီး၏

နတ်မျက်စိအလင်းရောင် ကွယ်သွားရာ ပညာရှိမှူးမတ်များအား ဗေဒင်ကိန်ခန်းများ တွက်ချက်ကြည့်စေသောအခါ

မင်းကြီး တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သော ရုပ်ပွားတော်မြတ်ကြီးတွင် ရုပ်ပွားတော်မြတ်ကြီး၏မျက်လုံးတော်နှင့် လိုက်ဖတ်ညီသော

မျက်လုံးတော်ပုံသဏ္ဍာန်နှင့် တူညီသည့်မှန်တစ်စုံကို ဆက်ကပ်လှူဒါန်းပါက မင်းကြီး၏ နတ်မျက်စိအလင်းရောင်

ပြန်လည်ရရှိနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း လျှောက်ထားကြသဖြင့် မှန်တစ်စုံကို မှန်တစ်စုံကို ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်တွင်

ဆက်ကပ်လှူဒါန်းရာ မင်းကြီး၏ နတ်မျက်စိအလင်း ပြန်လည်ရရှိခဲ့လေသည်။

မြန်မာသက္ကရာဇ် (၁၂၂၇) ခုနှစ်မတိုင်မီ ကုန်းဘောင်ခေတ်ကာလတွင် သာသနာရေးဂိုဏ်းဂဏများ

အသင်းကွဲ ပေါ်ပေါက်လာသဖြင့် သာသနာတော် တည်တံ့ပြန့်ပွားစေခြင်းငှာ ရွှေတောင်မြို့သားကြီး

ဇေယျနန္ဒမိတ်က ယင်းဗုဒ္ဒရုပ်ပွားတော်မြတ်ကြီးအား ပြန်လည်ပြုပြင်၍ ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီး လှူဒါန်းခဲ့သော

မှန်တစ်စုံကို ခြုံငုံလျက် ရွှေသားအတိရှိသော မျက်မှန်တော်ကြီးအဖြစ် ပြုပြင်မွန်းမံ တပ်ဆင်ပူဇော်ခဲ့လေသည်။

ဤရွှေမျက်မှန် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်မြတ်ကြီး၏ သမိုင်းအကျဉ်းချုပ်ကို ဂေါပကအဖွဲ့ (ရွှေမျက်မှန်ဘုရားကြီး)မှ

ရေးသားပြုစု၍ ဦးဝိုင်းတင် (အတွင်းရေးမှူး၊ ရွှေမျက်မှန်ဂေါပကအဖွဲ့) မှ ထုတ်ဝေသော သမိုင်းဝင်

ဆုတောင်ပြည့် ရွှေမျက်မှန် ဗုဒ္ဒရုပ်ပွားတော်မြတ်ကြီး၏ သမိုင်းအကျဉ်းချုပ်မှ ကူးယူရေးသား ပူဇော်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။

ရွှေမျက်မှန်ှဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်မြတ်ကြီး