International News

Joe Biden တက်လာပြီးနောက် ကန်-အရှေ့တောင်အာရှ ဆက်ဆံရေးအလားအလာ

(Zawgyi/Unicode)

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာ ဂျိုးဘိုင်ဒန် သမ္မတတာဝန်ယူလာမယ် ဆိုရင် အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသမှာ အမေရိကန်ရဲ့ ပါဝင်လုပ်ဆောင်မှု ပိုပြီး နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ရှိလာနိုင်တယ်လို့ အကဲခတ်တွေက သုံးသပ်နေကြပါတယ်။ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကပ်ရောဂါဒဏ်ကြောင့် ထိခိုက်နေတဲ့ စီးပွားရေးနဲ့ ဒေသတွင်း တရုတ်ရဲ့ ဖိအားဒဏ် အပြင် လူ့အခွင့်ရေးနဲ့ဒီမိုကရေစီရေးမှာပါ ပိုကောင်း လာနိုင်မယ်လို့ တွက်ဆနေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

အာရှဒေသကို ဦးစားပေးတဲ့ သမ္မတဟောင်း Barack Obama အစိုးရလက်ထက်မှာ ဒုသမ္မတအဖြစ်တာဝန်ယူခဲ့တဲ့ မစ္စတာဘိုင်ဒင်ဟာ အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသကို နားလည်တဲ့ အပြင် အဲဒီအချိန်က အမေရိကန်အစိုးရဟာ အရှေ့တောင်ဒေသတွင်းနိုင်ငံတွေ အတွက် ကုန်သွယ်ရေး အရရော၊ ဒေသတွင်း ကာကွယ်ရေးအရပါ အလေးပေးဆောင်ရွက်ခဲ့သလို တရုတ်ရဲ့ ခြေလှမ်းကိုပါ စောင့်ကြည့်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်လက်ထက်မှာတော့ အမေရိကန်ရဲ့ အာဆီယံ ဆယ်နိုင်ငံကို ချဉ်းကပ်မှုဟာ ကာကွယ်ရေးနဲ့ ၊ ၂ နိုင်ငံ ကုန်သွယ်ရေး သဘောတူညီချက်တွေနဲ့အတူ လက်ရှိမှာ ဒေသတွင်းနိုင်ငံတွေနဲ့ နယ်မြေပိုင်ဆိုင်မှု အငြင်းပွါးနေတဲ့ တောင်တရုတ်ပင်လယ်ပြင်ထဲ တိုးပြီးအခြေချဖို့ ကြိုးစားလာတဲ့ တရုတ်ကို ရင်ဆိုင်ရာမှာ အထောက်အကူပေးမယ်လို့ ကတိတွေပေးနေတယ်လို့ ရှုမြင်နေကြတာပါ။

ဒေသတွင်းက အရေးပါတဲ့ အာဆီယံ ထိပ်သီးညီလာခံ အတော်များများကို သမ္မတထရမ့်က မတက်ရောက်ခဲ့ပေမယ့် တရုတ်ဘက်ကတော့ အမြဲတက်ရောက်ခဲ့တာပါ။ဒါ့အပြင် သမ္မတ ထရမ့်ဟာ ကုန်သွယ်ရေး လိုငွေပြနေတဲ့ ဒီနိုင်ငံတွေ အတွက် ခြိမ်းခြောက်မှုတွေ လုပ်ခဲ့ သလို အိုဘားမားအစိုးရလက်လက် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ ဒေသတွင်း နိုင်ငံတွေနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်တဲ့ TPP သဘောတူညီချက်ကနေလည်း နုတ်ထွက်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

အာဆီယံခေါင်းဆောင်တွေဟာလည်း ဒီသီတင်းပတ်ကုန်လောက်မှာ နောက် သဘောတူညီချက် တရပ်ဖြစ်တဲ့ တရုတ်အစိုးရ ဦးဆောင်တဲ့ ဒေသတွင်း စီးပွါးရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မယ့် RCEP (Regional Comprehensive Economic Partnership) သဘောတူစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုး ရဖို့ ရှိနေတာပါ။

ဒီအခြေနေတွေ အောက်မှာ မစ္စတာဘိုင်ဒန်ဟာ အာဆီယံဒေသဆိုင်ရာ အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒကို ပြန်လည် တည်ဆောက်မယ်လို့ ဒေသတွင်း နိုင်ငံရေး အကဲခတ်တွေက မေ ျှာ်လင့်နေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

…………….

Joe Biden တကျလာပွီးနောကျ ကနျ-အရှေ့တောငျအာရှ ဆကျဆံရေးအလားအလာ

(Unicode)

အမရေိကနပြှညထြောငစြုမှာ ဂွိုးဘိုငဒြနြ သမျမတတာဝနယြူလာမယြ ဆိုရငြ အရှေ့တောငအြာရှ ဒသမှော အမရေိကနရြဲ့ ပါဝငလြုပဆြောငမြှု ပိုပှီး နကနြကရြှိုငြးရှိုငြး ရှိလာနိုငတြယလြို့ အကဲခတတြှကေ သုံးသပနြကှပေါတယြ။ ကိုရိုနာဗိုငြးရပဈြ ကပရြောဂါဒဏကြှောင့ြ ထိခိုကနြတေဲ့ စီးပှားရေးနဲ့ ဒသတှေငြး တရုတရြဲ့ ဖိအားဒဏြ အပှငြ လူ့အခှင့ရြေးနဲ့ဒီမိုကရစေီရေးမှာပါ ပိုကောငြး လာနိုငမြယလြို့ တှကဆြနကှတော ဖှဈပါတယြ။

အာရှဒသကေို ဦးစားပေးတဲ့ သမျမတဟောငြး Barack Obama အစိုးရလကထြကမြှာ ဒုသမျမတအဖှဈတာဝနယြူခဲ့တဲ့ မဈစတာဘိုငဒြငဟြာ အရှေ့တောငအြာရှ ဒသကေို နားလညတြဲ့ အပှငြ အဲဒီအခွိနကြ အမရေိကနအြစိုးရဟာ အရှေ့တောငဒြသတှေငြးနိုငငြံတှေ အတှကြ ကုနသြှယရြေး အရရော၊ ဒသတှေငြး ကာကှယရြေးအရပါ အလေးပေးဆောငရြှကခြဲ့သလို တရုတရြဲ့ ခှလှမြေးကိုပါ စောင့ကြှည့ခြဲ့တာ ဖှဈပါတယြ။

သမျမတ ဒေါနြယထြရမ့လြကထြကမြှာတော့ အမရေိကနရြဲ့ အာဆီယံ ဆယနြိုငငြံကို ခဉွြးကပမြှုဟာ ကာကှယရြေးနဲ့ ၊ ၂ နိုငငြံ ကုနသြှယရြေး သဘောတူညီခကွတြှနေဲ့အတူ လကရြှိမှာ ဒသတှေငြးနိုငငြံတှနေဲ့ နယမြှပေိုငဆြိုငမြှု အငှငြးပှါးနတေဲ့ တောငတြရုတပြငလြယပြှငထြဲ တိုးပှီးအခှခဖွေို့ ကှိုးစားလာတဲ့ တရုတကြို ရငဆြိုငရြာမှာ အထောကအြကူပေးမယလြို့ ကတိတှပေေးနတယေလြို့ ရှုမှငနြကှတောပါ။

ဒသတှေငြးက အရေးပါတဲ့ အာဆီယံ ထိပသြီးညီလာခံ အတောမြွားမွားကို သမျမတထရမ့ကြ မတကရြောကခြဲ့ပမယေ့ြ တရုတဘြကကြတော့ အမှဲတကရြောကခြဲ့တာပါ။ဒါ့အပှငြ သမျမတ ထရမ့ဟြာ ကုနသြှယရြေး လိုငှပှနေတေဲ့ ဒီနိုငငြံတှေ အတှကြ ခှိမြးခှောကမြှုတှေ လုပခြဲ့ သလို အိုဘားမားအစိုးရလကလြကြ ပစိဖိတသြမုဒျဒရာ ဒသတှေငြး နိုငငြံတှနေဲ့ ပူးပေါငြးဆောငရြှကတြဲ့ TPP သဘောတူညီခကွကြနလညြေး နုတထြှကခြဲ့တာ ဖှဈပါတယြ။

အာဆီယံခေါငြးဆောငတြှဟောလညြး ဒီသီတငြးပတကြုနလြောကမြှာ နောကြ သဘောတူညီခကွြ တရပဖြှဈတဲ့ တရုတအြစိုးရ ဦးဆောငတြဲ့ ဒသတှေငြး စီးပှါးရေး ပူးပေါငြးဆောငရြှကမြယ့ြ RCEP (Regional Comprehensive Economic Partnership) သဘောတူစာခွုပကြို လကမြှတရြေးထိုး ရဖို့ ရှိနတောပါ။

ဒီအခှနတှေေေ အောကမြှာ မဈစတာဘိုငဒြနဟြာ အာဆီယံဒသဆေိုငရြာ အမရေိကနြ နိုငငြံခှားရေးမူဝါဒကို ပှနလြညြ တညဆြောကမြယလြို့ ဒသတှေငြး နိုငငြံရေး အကဲခတတြှကေ မေ ွှာလြင့နြကှတော ဖှဈပါတယြ။